پر ستو های مها جر
قالب وبلاگ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

      در تصویرِپنجره ی زیبای کویر, سیمایی از گل و بلبل و کوه و طبیعت خودنمایی می کند.تصویری از خالق یکتا, سیمایی از یگانه بی همتا, که چه زیبا و دلنشین دو طبیعت متفاوت کویر و کوهستان را در همسایگی یکدیگر آرمش داده است.تا قلب های آدمیان را پیوندی ابدی دهد.آری از دیاری می خواهیم بنویسیم و بگوییم که در کویر خانه ای استوار و پابرجا و در طبیعت و دشت در پناه کوههای سر به فلک کشیده, کلبه ای ازنور و آفتاب و روشنایی دارد.

شهری که در دل کویر, سایه ای از گل های شقایق و محمدی (ص) و نشاطی از سر چشمه های تاریخی باغ فین و شهر نیاسر به همراه دارد.شهرستانی که از سمت غرب و جنوب به سلسله کوههای کرکس و از سمت شمال و مشرق به دشت کویر و دریاچه نمک منتهی می شود.

شهرستان کاشان شهر خانه های تاریخی ,بادگیرهای کاهگلی  آب انبارهای دیدنی و سرزمین پر افتخار سیلک دیاری به یادگارمانده از اندیشه معماران هنرمند, چه در پهنای خشت و گل و بنا و چه در عرصه رنگ و نخ و قالی و قالیچه ,همه و همه در آینه پاک و بی آلایش کویر وکوهستان با طرازی از گل و گلاب زیباتر و شگفت ترمی درخشد.

اما به راستی تا کنون از کویر با صداقت تر دیده اید؟ کویری که آنچه در دست دارد به زیبایی و روشنی به تماشامی گذارد. کویری که می گوید: همه چیز با اخلاص شروع می شود و با آن هم پایان می پذیرد.کویر رویایی است زیبا, که آرامشی دلفریب دارد که گاهی آدمیان با تصورات خود از ان هراس دارند. اما چنین نیست چراکه در پیوسته زمان با ورق زدن هر برگی از تاریخ این شهر کویری بیشتر و بهتر با مردمانی کوشا و عاشق پیشه آشنا می شویم که در کنار پهنای کویر با ناملایمات روزگار و تهاجمات از خدا بی خبران ایستادگی کرده اند و نه تنها  تمدن و فرهنگ دیرینه خود را فراموش نکرده اند بلکه با همت و دلیری خود این شهرستان را تبدیل به یکی از قطب های گردشگری و صنعتی کشور کرده اند وفرهنگ زنده زیستن و زنده ماندن را در وجود خود نهادینه کرده اند.فرهنگی که از دل تپه های سیلک سربلندی خود را از هزاران سال پیش به یادگار آورده و در قطار زمان نام خود را در گوشه وکنار تاریخ کشور پر افتخارمان ایران حک کرده که  بی تاثیر از صداقت و یکرنگی کویر نیست چرا که در نیستی ,هستی وجود دارد ودر هر وجودی, لبیکی ازعشق نهفته که سرچشمه و سر لوحه ان وجود پاک و مقدس خداوند است که این رمز پویایی را چه خوب و زیبا نیاکان و گذشتگان مان لمس کرده اند و برای ما به یادگار گاشته اند.با نگاهی گذرا به تاریخ پرفراز و نشیب این شهر کویری می توانیم در خلوت وجودمان گذشته ها را تداعی کرده و رمز ماندگاری و پاکی را در ورقه های تاریخ به یادگار بسپاریم تا برای ایندگان شهر و کشورمان, آینه ای از وجود و هستی و صداقت باشیم.

در سطر های برگ های تاریخ, تحول فرهنگ های تمدن انسانی رادر فلات ایران از هزاره ی پنجم پیش از میلاد مسیح حک کرده اند و یکی از مکانهای اولیه زندگی انسانها را به نام سیلک آورده اند که امروزه صاحبنظران و باستانشناسان با به جا ماندن آثاری از آن دوران توانسته اند اطلاعات مفیدی در مورد زندگی مردم در این منطقه کویری بدست آورند و همچنین  در آثار مورخین صدر اسلام هم بارها وبارها نام کاشان آورده شده در تاریخ "نزهة القلوب" از " حمد الله مستوفی" آمده که این شهر در نیمه دوم قرن دوم هجری پس از حمله اعراب توسط زبیده خاتون همسر هارون الرشید بازسازی شده است و هم چنین مقدسی صاحب کتاب "التقاسیم فی معرفته الاقلیم"جغرافی دان قرن چهارم هجری هم زمان با دوره آل بویه از این شهر بازدید کرده که در دوران سلجوقیان هم مثل بسیاری از مناطق دیگر ایران ,شهر کاشان توسعه ویژه ای یافته است و در قرن پنجم هجری "ابونصر محمدبن عبدالجبار"معروف به عتبی نویسنده خراسانی مؤلف کتاب "تاریخ یمینی"در وصف کاشان به توصیف بناها و کتابخانه ها و کتاب های نفیس موجود در این شهر پرداخته است.

ودر قرن هفتم هجری با حمله چنگیزخان مغول به مناطق مرکزی ایران کاشان نیز در چند نوبت مورد حمله قرار می گیرد و بخش بزرگی از آن ویران می گردد و در نهایت در سال 648 هجری کاشان یز به تصرف مغولان در می آید. در این دوره کاشان به لحاظ تولیدات پارچه ای مرغوب و ظروف سفالین اعلا و نیز قرار گرفتن بر سر راه تجارتی ارتباطی سلطانیه-خلیج فارس و به منظور حفظ امنیت کاروانهای بازرگانی در نظر حاکمان ایلخانی اهمیت بسزایی یافت و ابهت ازدست رفته را باز یافت.

و در زمان تیموریان هم به نسبت سایر شهرهای ایران در آرامش نسبی بوده است.

هم چنین در دوره صفویه نیز کاشان یکی از پر رونق ترین شهرهای ایران بوده که نویسندگانی همچون "خواند امیر" در "تاریخ حبیب السیر" ,"امین احمد رازی" در "هفت اقلیم" ,"شاردن" در "سیاحت نامه شاردن","اولئاریوس "در "سفرنامه اولئاریوس","مجد الدین محمد الحسین " در "زینت المجالس",در"سفرنامه برادران شرلی "و...همگان بنابر مشاهدات خود از کاشان و رونق کار, کشاورزی, فعالیت مردم, آبادانی شهر و...صحبت به میان آورده اند.

اما در پایان حاکمیت این سلسله در دوره شاه سلطان حسین با حمله محمود افغان و تسخیر اصفهان, کاشان نیز دوباره مورد حمله افاغنه قرارگرفت.البته با به قدرت رسیدن نادر شاه افشار پس از غلبه بر افغان ها به جبران خسارات کاشان همت گمارده شد.اما مجددا در دوره زندیه در سال 1163 هجری زلزله عظیمی رخ داد که خسارت جانی و مالی فراوان به جا گذاشت و هم چنین پس از گذشت بیست و سه سال در سال 1192 زلزله دیگری که مرکز آن دشت کاشان بود منطقه را به سختی به لرزه در آورد.چنانکه بسیاری از استحکامات شهری کاریزها, مساجد, آب انبار ها ,بازارها و عمارات دولتی و مهمتر از همه خانه های مردم فروریخت و خرابی و خسارت به حدی بود که از سوی کریم خان فردی به نام "عبدالرزاق خان" مأموریت ویژه به منظور بازسازی شهر یافت.

واما در دوره قاجاریه شهر کاشان هم چنان یکی از مراکز عمده صنعتی ایران به شمار می رفت اما اهمیت دوران صفویه را نداشت.

تا اینکه در سال 1260هجری زلزله ای دیگر کاشان را می لرزاند.چنانکه به مسجد جامع و مناره هایش آسیب می رساند.

اما مردم کوشای کویر باز هم به آبادانی و بازسازی شهر می پردازند و هراسی به دل راه نمی دهند و به عنایت و لطف پروردگار بزرگ معتقدند.

پس باید جور دیگری نگریست.به پهنا و عظمت کویر, به صداقت و درستی آن به گرما و موجودات آن, به گیاهان و درختچه های مخصوص آن,همه و همه آوایی از خالق یکتاست که بسیار عجیب و زیبا طبیعت را نقاشی کرده است تا بشر به راحتی بتواند در همسایگی کویر در سایه دشت و کوهستان به آرامش برسد آرامشی بر گرفته از کوههای کرکس که طبیعت زیبا و بکر همراه با جاذبه های دست ساز بشر را در آغوش گرم خود گرفته و در پیوسته زمان استوارتر و مهربان تر نظاره گر پویایی و رستگاری آدمیان  است و آدمیان که با سوگند عشق ترانه و آواز می خوانند و با دستانی پر از همت و پشتکار زیستن و زندگی را می سازند. که این باور را با گذری به نیمه کوهستانی کاشان به خوبی می توان لمس کرد. از عشق و عاشق پیشگی مردم این دیار می گوییم. عشق به وجود ,عشق به خدا,به اهل بیت,از دیرترین زمان تا کنون در سراسر دیارمان می درخشیده و خواهد درخشید و دل هر مسلمانی  رادر گوشه و کنار به سوی خود می کشاند. شهر عاشقان در مشهد اردهال کاشان هم هر سال با بر پایی سوگواره قالی شویان مشهد اردهال در صحن سلطان علی بن امام محمد باقر (ع) باری دل عاشقان را به پرواز معشوق می برد و قلب ها را جلا می دهد. نا گفته نماند که خاک مشهد اردهال شاعر و نقاش معاصرمان سهراب سپهری را هم در آغوش گرفته است.شاعری که در روستای چنار  در منطقه مشهد اردهال کاشان  قلبش تپید و ماندگار ماند. کسی که می گوید:

من مسلمانم

قبله ام یک گل سرخ

جانمازم چشمه

مهرم نور

دشت سجاده من

من وضو با تپش پنجره ها می گیرم...

 

 

در همسایگی شهر عاشقان به شهری میرسیم که باری یاد آور سخنور تاریخ سربلند کشورمان حکیم ابوالقاسم فردوسی است که در داستان های شاهنامه از کیومرث تا جمشید به نوعی از ساخت و ساز و کشف آتش و آهن و تجلی زندگی می گوید.این بزرگمرد تاریخ فرمود:

جمشید دستور داد تا خاک را با آب سرشتند و از آن خشت ساختند  و از خشت و از سنگ و گچ دیوار بنا کردند که از آن زمان تا کنون دستان هنرمند ایرانیان بناهای زیبا را بر افراشته و پی در پی در گوشه وکنار برای آیندگان به یادگار گذاشته است که چهار طاقی شهر سبز نیاسر هم یکی از زیباترین بناهای خشتی و سنگی است که از گذشته های بسیار دور بنا شده است و در کنار دیگر مجموعه های تاریخی آن و گلستان های گل محمدی (ص) همراه با آوای بلبلان, حاشیه ای از کوه بلند کرکس را زینت داده است و همانگونه که شهر "برزک" هم مانند منظره ی زیبا و قابی بزرگ بر روی دیوار تنومند کرکس چشمان حقیقت جویان را به سوی خود می کشاند و با بوی عطر گل و گلاب مشام خسته دلان رانوازش می دهد.

اما باز هم از گنجینه مرد بزرگ تاریخ ابوالقاسم فردوسی می نویسیم در توصیف و قدمت گلاب در نزد ما ایرانیان تا شاید سطری از نوشته های ما هم عطر آگین شود.

دگر بویهای خوش آورد باز        که دارند مردم به بویش نیاز

چوبان وچوکافوروچومشک ناب  چوعود وچوعنبرچو روشن گلاب

 

اما منظره دیگر که در آغوش کوه آرمیده و در هر سپیده دم بهاری با آواز بلبلان و نغمه و شور و هیاهو گلچینان در گلستان های گل قمصر چشم گشوده و با سر و صدای دیگ های گلاب گوش خود را نوازش می دهد.

شهر قمصر شهری که در جوار قهرود مردمانی سخت کوش و مهربان دست در دست هم دامن کوهسار را شکوه و جلوه داده اند.اما کمی دور تر هم شهر زیبای جوشقان کامو شهری که آن هم از داشتن گل و گلاب بی نصیب نیست. و هم چنین روستاهایی با مردمانی مهربان و دلسوز درکنار این شهرهای کوهستانی زیبا همه باهم افتخار می کنند که هر ساله خانه خدا با گلاب این منطقه عطرآگین می شود.

نوشتیم از کویر کوههای کرکس کاشان, از دو طبیعت گوناگون اما مردمانی یکدل که همیشه سربلند بوده اند و خواهند بود.

نوشتیم از گوشه ای از خاک کشور عزیزمان,ایران ,از دیار افتخار آفرینان ,از سرزمین عاشقان که همیشه دوستش داریم وخواهیم داشت.

 

 

                                                   زهرا جلوداریان

                                        

 

"جغرافیای منطقه"

شهرستان کاشان از توابع استان اصفهان که در 270 کیلومتری این استان و 245 کیلومتری تهران واقع شده و حدود 300 هزار نفر جمعیت را در خود جای داده است.

[ چهارشنبه ٥ تیر ،۱۳۸٧ ] [ ۱٢:٠٧ ‎ب.ظ ] [ زهراجلوداریان ] [ نظرات () ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

نويسندگان
موضوعات وب
صفحات اختصاصی
امکانات وب